Polis mi Oikos mu?
Merve Genel

Merve Genel

Polis mi Oikos mu?

06 Ocak 2017 - 13:47

Kadının kamusal alandan dışlanmasının kökenleri eski uygarlıklarda Toprak Ana'dan Baba Tanrı'ya geçişle başlayan ve günümüze kadar devam eden bir süreçtir. Antik Yunanda 'polis' erkeğe verilmiş, 'oikos' yani özel alan, hane kadına verilmiştir. Bu ayrımdaki temel kopuş Sanayi Devrimi ile gerçekleşmiştir. Evi geçindirmekten sorumlu erkek ev dışında ücretli çalışırken, ev içinde 'aile' ve çocuklardan sorumlu kadın rolü (ücretsiz) benimsetilmiş ve derinleşmiştir. Erkek kamusal statüsünü elde ederken ekonomik olarak kendini geçindiremeyen, ekonomik olarak bağımlı olanlar erkeğin egemenliğine doğal olarak tabi edilmiştir. Kadınlar, çocuklar ve bakıma muhtaç kişiler kamusal alanın dışına itilmiş, ücretsiz ve özel alana hapsedilmiştir. 


1990'lı yıllarda 28 Şubat'tan sonra başörtülü kadınların kamusal alanda verdiği mücadele kadınların üzerinde etkili olmuştur. Bu eylemlerde bağımsız hareket edebilme ve örgütlenebilme kabiliyeti kazanan kadınlar, İslamcı erkeklerden bekledikleri desteği alamamışlardır. 2002 yılında iktidara gelen AKP, kadının kamusal alanda görülmesine yönelik çalışmalar yapmıştır. Fakat, iktidarın mevcut söylemleri kadını muhafazakar olarak tanımlanan "anne", "ev kadını", rollerinin dışına çıkarmamıştır. Kadını bireysel olarak ele alınamayacak bir unsur olarak açıklamaktadır. Kadınların erken emekliliğine yönelik uygulanan politikalar, "her aileye üç çocuk" söylemi de yine kadının kamusal alanın dışında tutulmasına yönelik çalışmalardır. 


2015 yılında Bakanlık Müsteşar Yardımcısı Gazi Alataş, huzurevlerinin Avrupa'dan kopyalanan bir model olduğunu Türk kültürüne uygun olmadığını, huzurevlerinin güçlü aile yapısına fren olduğunu ifade etmişti. Türkiye'de 297 huzurevi var ve yaklaşık 20 bin kişi huzurevinde. Yaşlı  bir vatandaşın devlete aylık maaliyeti 3 bin Türk lirası. Evde bakım daha ucuza geliyor. 5517 yaşlıya evde bakım hizmeti veriliyordu 2015 yılında. Evde yaşlıya bakımdan sorumlu kişiler kimler olacak peki? Kadınlar mı erkekler mi? Evlerde yaşlı ve bakıma muhtaçlara bakan kişilerin kaçı kadın kaçı erkek buna baktılar mı? Bakan kadınlardan kaç tanesi işinden ayrılmak zorunda kaldı? Çalışan kadınlar hali hazırda asgari ücretli çalıştığı işini bırakıp devletin sağladığı 'evde bakım aylığını' (ortalama 1200 TL) alıyor. Velhasıl kelam kadının kamusal alanın dışına itilmesi, toplumsal rollerin içine sıkıştırılması yönelik yapılan politikalara toplumun kültürel ve duygusal bağlarına dokunarak yapmak ne kadar doğrudur? Yaşlının topluma kazandırılması, kendi kendine yetmesi ve sosyal olarak hayatta olması benim söylemimin içinde değil. Bu noktada kadınlara yüklenen 'doğal olarak' gelenekselci rol kadınları gittikçe kamusal alanın dışına itip 'özel alana' hapsetmektedir.  

Kadını götürüp mutfağa ya da süslenme odasına kapatıyor,
sonra da ufkunun darlığına şaşıyorsunuz, kanatlarını kesiyorsun,
sonra uçamıyor diye yakınıyorsunuz
.“

Simone de Beauvoir

Bu yazı 727 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar